Cả nhà đang ngồi chơi trong phòng khách thì con trai lớn dẫn 4-5 cô bạn về. Cậu út mật báo: "Một trong các chị kia là người yêu của anh".

Bà Phan Kim Oanh (Tây Hồ, Hà Nội) có hai con trai, đều đã lấy vợ, dâu cả sinh được một bé trai hiện hơn một tuổi, dâu út đang mang bầu tháng thứ 7. Đại gia đình gồm 3 cặp vợ chồng và các cháu của bà Oanh sống chung trong một tổ ấm tràn ngập tiếng cười và tình yêu thương.

Bà Oanh chia sẻ những dòng nhật ký ghi lại các dấu mốc cũng như cảm xúc của bà từ khi các con trai có người yêu tới lúc tất cả trở thành người một nhà:

Tháng 1/2006:

Con trai út mách lẻo tin quan trọng: "Anh đã có người yêu, con cho mẹ xem trộm ảnh chị ấy nhé, mẹ không được cấm anh đâu, chị ấy học giỏi hơn anh nhiều, cũng xinh lắm nhé"...

Tháng 5/2007:

Cả nhà đang ngồi chơi trong phòng khách thì con trai lớn dẫn 4-5 cô bạn về. Cậu út mật báo: "Một trong các chị kia là người yêu của anh".

Cứ lâu lâu, mình lại được "tình báo" ngầm cung cấp thông tin ảnh người yêu của con trai cả. Tuy nhiên, xem trộm ảnh qua điện thoại thì khó biết như thế nào... cho đến hôm con trai lớn xin đi chơi Thác đa với bạn, mình đã được xem hẳn ảnh cậu chàng quỳ gối cầu hôn một cô bé, theo cảm giác của mình là khá đáng yêu, thông minh và "con nhà lành"...

Vợ chồng mình vẫn nói với nhau: nếu con chọn ai, nên tôn trọng và chấp nhận hình thức, khoảng cách địa lý, chỉ cần tư chất con người là chính, còn nếu có gì chưa ổn, vợ chồng mình sẽ chỉ bảo thêm. Mình luôn nghĩ con người sinh ra số phận đều được định sẵn, cái duyên cái số nó vồ lấy nhau... nên không căng thẳng về vấn đề các con lấy vợ.

"Khi các con yêu vợ, mẹ sẵn sàng làm nhiếp ảnh gia", 

bà Phan Kim Oanh tự chú thích cho tấm ảnh mình chụp vợ chồng con trai út. Ảnh: NVCC.

Tháng 5/2009

Cô giáo chủ nhiệm cấp ba gọi điện báo tin con trai út có người yêu. Mình đón nhận rất tin này rất bình thường vì khi đi học ai chẳng có người "tấn công". Nếu không có ai quan tâm thì có nghĩa là con bạn chẳng được ai chú ý đến.

Tháng 6/2010

Cậu thứ hai gọi điện về: "Mẹ ơi, con bị công an phường giữ xe máy, mẹ xuống xin hộ con". Bước vào đồn, mình thấy một cô bé đứng cạnh con trai út, lí nhí chào. Có thể đây là một lễ ra mắt người yêu đầy ấn tượng. Mình "trổ tài" xin xe trong mấy phút trước sự kinh ngạc của hai đứa. Vì lo sợ mẹ mắng, đôi nam thanh nữ tú đã nài nỉ các chú công an cả tiếng đồng hồ để xin xe mà không được, mới đành gọi mẹ.

Mình dắt xe đi ra, cả hai lếch thếch đi sau với bộ mặt tái mét. Mình quyết định lấy luôn xe về trước, để cho đôi trẻ tự đi xe buýt về sau. "Chưa đến tuổi đi xe máy, tại sao con xin đi ra cổng lại lớ xớ xuống đây?", biết con sĩ diện với nàng nhưng mình vẫn lạnh tanh nói trước khi phóng đi. Sau này, cô con dâu thứ mới kể lại là "không bao giờ cháu quên buổi ra mắt bất đắc dĩ đó".

Trưa hôm sau, mình bảo trai út cho xin số của cô bé rồi nhắn tin mời cháu đến nhà chơi. Một cuộc gọi lại tức thì: "Bác mời cháu đến thật ạ?". "Bác mời thật, cháu lên nhà bác chơi và nhân tiện cho bác xin lỗi đã làm cháu sợ nhé".

Thời điểm này, người yêu của con trai lớn đã thi thoảng đến chơi. Vì đã đón nhận hết sức bình thường tin con có bạn gái nên việc mình chân thành quan tâm đến bạn của con luôn làm các cháu đến nhà mình rất thoải mái.

Các mẹ ạ, đừng tưởng cấm con mà có lợi, một tình yêu vụng trộm sẽ không có không gian và thời gian, sao có thể làm cho các con được thoải mái đi tìm một nửa thực sự của mình.

Tháng 6/2010

Vợ chồng mình nhờ hai con trai xin phép hai nhà cho hai bạn gái đi du lịch biển Đồ Sơn hai ngày cùng gia đình. Bạn con lớn được bố mẹ cho phép. Thế là chuyến du lịch năm đó nhà mình có một cô bé đi cùng. Trong hai ngày, mình quan sát thấy người yêu của con có rất nhiều hình ảnh của mình trong đó nhưng may mắn hơn mình là cháu được học rộng, hiểu biết nhiều hơn. Nhà mình cảm thấy rất vui và luôn luôn tạo điều kiện cho con tìm hiểu nhau thoải mái trước sự giám sát từ xa của bố mẹ.

Vợ chồng bà Oanh cùng các con trai, con dâu và cháu nội. Ảnh: NVCC.

Tháng 10/2010

Mình mời cả hai bạn gái của các con đi ăn buffet để xác nhận các mối quan hệ yêu đương này đã được gia đình công nhận. Mình vẫn luôn để mắt đến con trai bé và thỉnh thoảng lại vờ nói chuyện bâng quơ về thế nào là tình yêu nam nữ đích thực, bạn bè và người yêu giống hay khác nhau ở điểm gì... cốt sao cho con trai không ngộ nhận, không nhầm lẫn tình yêu với tình bạn. Khi ra về, cả nhà ngồi tại sảnh chụp một bức ảnh có ba cặp rất ấm cúng và ngay trong đêm, các con đã đưa ảnh lên Facebook.

Ngay hôm sau, mình được rất nhiều bạn bè chất vấn: Tại sao cho con yêu sớm thế? Tại sao công nhận sớm thế? Bà muốn con lấy vợ sớm à... Duy có một nguồn động viên rất vững chắc cho mình: Ông xã và bên ngoại. Chẳng là nhà ngoại vẫn có truyền thống bố mẹ luôn tôn trọng các con khi đến tuổi yêu đương. Các cháu bên nhà khi có người yêu là đưa đến giới thiệu với nhau, hợp lại thành một hội dâu rể rất đông vui...

Qua một hành trình dài đi cùng tình yêu của hai con, mình luôn được bạn gái của các con chọn làm đồng minh khi chớm trục trặc hay xích mích to nhỏ - đòn phủ đầu bao giờ cũng oánh vào hai cu cậu nhà mình... Tội gì mà không bênh phụ nữ.

Phan Kim Oanh

(PL) - Như Pháp Luật TP.HCM thông tin, một bệnh nhân kiện bệnh viện vì sau mổ mắt bệnh nhân này nhìn một thấy hai - từ chuyên môn gọi là song thị. Vậy bệnh song thị là gì?

Song thị là hiện tượng nhìn thấy một thành hai ảnh, ngoài một ảnh thật của mắt lành còn xuất hiện bên cạnh một ảnh mờ hơn của mắt bệnh. Người bệnh có triệu chứng song thị bị trở ngại rất nhiều trong sinh hoạt, đặc biệt không thể tham gia giao thông. Với người nhạy cảm, song thị còn dẫn đến nhức đầu, chóng mặt, thậm chí buồn nôn. Song thị có thể xuất hiện cùng với mắt bị lé hoặc chưa lé.

Tại sao xuất hiện song thị?

Khi nhìn vào một vật, trục nhìn của hai mắt đều cùng hướng về vật đó, ảnh của vật cùng hội tụ trên hoàng điểm là vùng thấy rõ nhất trên võng mạc và theo đường dẫn truyền thị giác lên não để cho thấy cùng một ảnh mà thôi. Khi có sự lệch trục ở một mắt, ảnh của vật không rơi trên hoàng điểm mà ngoài vùng này, hệ quả là người đó thấy xuất hiện một ảnh mờ bên cạnh ảnh thật của mắt lành.

Song thị là hệ quả của tổn thương trực tiếp trên cơ vận nhãn hoặc gián tiếp trên thần kinh điều khiển số III, IV, VI. Các bệnh lý gây song thị thường gặp trên cơ vận nhãn như bệnh nhược cơ, bệnh nhãn giáp, kẹt cơ vào lỗ gãy xương hốc mắt sau chấn thương. Các bệnh lý gây song thị thường gặp do tổn thương trên thần kinh vận nhãn như tiểu đường, viêm do tự miễn hoặc do nhiễm siêu vi, sau chấn thương, u bướu gây chèn ép.

Điều trị ra sao?

Song thị liên quan đến bệnh lý thần kinh, vì vậy bạn cần đến bác sĩ thần kinh nhãn khoa. Một xét nghiệm thường được yêu cầu thực hiện là chụp cộng hưởng từ hạt nhân (MRI) hay chụp cắt lớp vi tính (CT scan). Nếu tìm được nguyên nhân, đương nhiên phải loại trừ nguyên nhân đó thì mới khỏi song thị. Thí dụ, song thị do kẹt cơ vào lỗ gãy sàn hốc mắt sau chấn thương thì phải bóc tách cơ khỏi chỗ gãy và dùng vật liệu trám vào lỗ gãy để tránh tái phát. Đa số các trường hợp không tìm được nguyên nhân, điều trị triệu chứng là ưu tiên.

Để giảm song thị thầy thuốc thần kinh nhãn khoa có thể tiêm Botulinum toxin A (BTA) vào cơ đối vận với cơ liệt hoặc hướng dẫn bạn cách che mắt luân phiên. Tại Việt Nam chưa phát triển kính đeo mắt khắc phục song thị. Song thị thường giảm dần theo thời gian, thầy thuốc thường chọn điểm mốc thời gian sáu tháng để quyết định phẫu thuật hay không. Nếu song thị không hồi phục, thầy thuốc sẽ can thiệp phẫu thuật điều chỉnh cơ vận nhãn cho bạn.

GS-TS-BS LÊ MINH THÔNG, nguyên trưởng khoa Thần kinh nhãn khoa - 

Tạo hình thẩm mỹ (BV Mắt TP.HCM)

Một người bố kiên định, luôn yêu thương con vô điều kiện, khuyến khích con khi cần... sẽ khiến con gái trưởng thành tốt hơn.

Bố có ảnh hưởng vô cùng lớn tới cuộc sống của con gái cả theo nghĩa tích cực và tiêu cực. Cách bố chăm sóc con gái của mình sẽ giúp chúng định hình về hình mẫu lý tưởng của người đàn ông mà chúng gửi gắm cả cuộc đời mình.

Tính kiên định

Có lẽ nguyên tắc quan trọng nhất mà con gái cần học hỏi từ bố đó là tính kiên định. Trong thế giới của chúng, thời thơ ấu sẽ trải qua những lúc thăng trầm. Trẻ con cần bố mình đưa ra những lời hướng dẫn đúng đắn. Chúng cần một người bố công bằng, đôi khi nghiêm khắc nhưng lại rất tốt bụng, yêu thương và vị tha. Con gái cần một chỗ dựa vững chắc khi cô ấy cảm thấy bế tắc trong cuộc sống.

Sự kiên định của bố đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dạy con cái đặc biệt là con gái. Con gái trưởng thành từ việc dựa vào những cách ứng xử của bố mình. Khi họ còn bé, tình cảm đơn giản là những hành động như bố đẩy xích đu cho con gái, hay gối đầu tay khi đi ngủ. Nhưng khi đã trưởng thành, điều đó không chỉ dừng lại ở những hành động đơn giản, nó còn phụ thuộc chặt chẽ vào từng cử chỉ của người bố.

Cách bố chăm sóc con gái của mình sẽ giúp chúng định hình
 về hình mẫu lý tưởng của người đàn ông mà chúng
 gửi gắm cả cuộc đời mình. (Ảnh minh họa)

Yêu thương vô điều kiện

Con gái cần tình yêu của bố hơn bất kỳ thứ gì khác. Con gái luôn như một đứa trẻ và cần tình yêu thương của bố, như vậy chúng sẽ không bao giờ cảm thấy cô đơn. Chúng tự hào vì đã trưởng thành trong tình yêu thương của bố.

Người bố có thể thể hiện tình yêu của họ với con gái theo nhiều cách ví dụ nói chuyện với con gái và thể hiện bằng hành động và cử chỉ. Hãy thường xuyên nói với con gái rằng: “Bố yêu con”.

Khuyến khích, động viên

Khuyến khích và ủng hộ trẻ sẽ giúp trẻ thêm tự tin ở bản thân. Trong khi con trai thường cạnh tranh với người khác thông qua sự thể hiện bản thân thì con gái thường dùng vẻ đẹp tự nhiên và đức hạnh như một vũ khí. Một người bố lý tưởng cần biết khuyến khích những phẩm chất tốt đẹp của con gái. Sự khích lệ của bố sẽ là nguồn động lực lớn giúp cô ấy có thể đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống.

Nói sự thật

Các cô con gái cần bố kể họ nghe những sự thật trong cuộc sống.Cuộc sống sẽ nói cho con gái rất nhiều điều giả dối vì thế dạy con về những sự thật trong cuộc sống sẽ giúp chúng thành công hơn khi trưởng thành. Hãy dạy cho trẻ biết làm thế nào để có thể mạnh mẽ, tự do và độc lập.

Một ông bố luôn thẳng thắn sẽ giúp con gái kính trọng hơn. (Ảnh minh họa)

Cùng tham gia các hoạt động thể chất

Bố có thể giúp con gái có được thể chất khỏe mạnh hơn bằng cách cùng con gái đi dạo đâu đó. Ngoài ra, bố và con gái cũng có thể giảm căng thẳng mệt mỏi bằng các hoạt động thể chất. Hãy giúp con gái bạn có một cơ thể khỏe mạnh bằng cách cùng chúng tập thể dục hàng ngày.

Luôn thẳng thắn

Những người bố cần phải đủ thẳng thắn để nhận lỗi khi mắc sai lầm, đặc biệt trước con gái của họ. Khi một ông bố có thể dũng cảm nhận lỗi trước con gái của mình sẽ giúp con gái kính trọng bố của mình hơn.

Theo Tri Thức Trẻ

Bạn cần yêu quý bản thân hơn, không so sánh bản thân với người khác và xác định rõ sự nghiệp đam mê để gắn bó lâu dài.

1. Yêu quý bản thân

Đây là thói quen rất quan trọng khi bước vào tuổi 30. Đó là bước ngoặt ghi dấu bạn trưởng thành với nhiều nỗi lo toan hơn, từ việc vặt trong gia đình, đủ loại hóa đơn, sự nghiệp và cả con cái. Chỉ khi dành tình yêu cho chính mình, bạn mới lan tỏa được nó cho người khác.

Hãy bắt đầu mỗi ngày với tinh thần lạc quan, tự tin vào bản thân về nhan sắc, sự thông minh và nhanh nhẹn của mình. Tránh tiếp xúc với người đối xử với mình không tốt. Thay vào đó, nên dành nhiều thời gian với bạn bè thân thiết. Điều này giúp thúc đẩy cảm xúc vui vẻ một cách tự nhiên.

Hãy bắt đầu mỗi ngày với tinh thần lạc quan, tự tin
vào bản thân về nhan sắc, sự thông minh và nhanh nhẹn của mình

2. Xây dựng cuộc sống trong mơ cho riêng mình

Cuộc sống riêng tư sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và gìn giữ hạnh phúc, thành công và lòng đam mê của bạn. Vì vậy, nếu muốn kết hôn, sinh con hay mua nhà cửa, 30 tuổi là thời điểm lý tưởng để đặt viên gạch nền móng đầu tiên cho tất cả mọi dự định lớn lao.

Không nên trì hoãn giấc mơ về cuộc sống lý tưởng của mình sau này. Có thể khởi đầu bằng việc lập gia đình, sinh con vì 30 được xem là “độ tuổi vàng”.

3. Theo đuổi công việc mình đam mê

Tuổi 30 cũng là thời điểm hoàn hảo để khám phá những công việc mới để xác định chính xác mình đam mê cái gì. Viết lách, kinh doanh hay nghệ thuật? Không gì tồi tệ hơn phải gắn bó với việc làm bạn không thích trong suốt cả cuộc đời. Tuy nhiên, để tạo dựng cuộc sống vững chắc, sở thích ấy vẫn nên đáp ứng được nhu cầu tài chính của gia đình sau này.

4. Không so sánh mình với người khác

Mạng xã hội như Facebook là nơi lý tưởng để bạn hay so sánh mình với người khác. Đôi khi họ thất bại hay quá thành công đều khiến bạn mất niềm tin vào cuộc sống và bản thân mình. Hãy dừng thói quen đó lại vì mỗi người có hoàn cảnh sống, cá tính khác nhau, nếu không bạn sẽ thường xuyên rơi vào trạng thái stress, mất phương hướng.

5. Tạm bằng lòng với những gì mình có

Thay vì đố kỵ với người khác, hãy kiên nhẫn và tạm bằng lòng với những gì mình có. Nhiều nghiên cứu cho thấy sự hài lòng ấy giúp tăng niềm vui và giảm cảm giác tiêu cực. Tất nhiên, bạn vẫn nên đặt ra mục tiêu cao hơn để phấn đấu, nhưng cần hiểu không phải lúc nào cuộc sống cũng diễn ra theo những gì mình mong muốn.

Thay vì đố kỵ với người khác, hãy kiên nhẫn
và tạm bằng lòng với những gì mình có

6. Học cách tha thứ cho bản thân vì lỗi lầm

Không thể tránh khỏi những quyết định bồng bột, sai lầm ở tuổi 20. Ai cũng mắc khuyết điểm. Bước sang tuổi 30, bạn nên nhìn nhận lại bản thân và rộng lượng với chính mình, thừa nhận điểm yếu của bản thân có thể thay đổi và cố gắng tránh lặp lại vết xe đổ.

Trưởng thành từ những lần vấp ngã thì càng bền vững. Bạn không nên giày vò bản thân vì những câu chuyện đã lùi về quá khứ.

7. Bắt đầu có thói quen tập thể dục đều đặn

Dành thời gian tập thể dục đều đặn khi bước vào tuổi 30 nên là một trong những mục tiêu lớn. Bắt đầu từ 35 tuổi trở đi, cơ thể bắt đầu mất dần cơ, tăng cân khó kiểm soát khi hoạt động não bộ có dấu hiệu chậm chạp hơn. Đó là lý do vì sao nên tập luyện mỗi ngày.

8. Gọi điện cho bố mẹ thường xuyên hơn

Chăm sóc gia đình của riêng mình, phấn đấu cho sự nghiệp và nhiều thứ to lớn khác của tuổi 30 làm bạn mất sợi dây gắn kết với bố mẹ. Hãy nhớ bố mẹ ngày càng già đi, họ không tồn tại cùng chúng ta mãi mãi.

Hãy gọi cho bố mẹ thường xuyên hơn nếu không có khả năng gặp gỡ, chăm sóc. Chỉ câu hỏi thăm “Mẹ có khỏe không?” đã đủ giúp bà ấm lòng và cảm nhận được sự quan tâm của con cái.

9. Tập thói quen ăn uống lành mạnh

Danh sách những việc cần làm ở tuổi 30 không thể thiếu tập thói quen ăn uống hợp dinh dưỡng. Nó sẽ giúp quãng thời gian tuổi 40 và về sau này trôi qua một cách êm đêm, không phải lo toan về đủ bệnh tật của người già. Chế độ ăn cần hợp lý, hạn chế chất béo bão hòa, tăng cường ăn hoa quả, rau củ.

10. Tiếp tục tận hưởng cuộc sống

Đã qua độ tuổi 20 không có nghĩa bạn phải lao vào sống vội vì tiền bạc khiến bạn trở nên khó tính, dễ hoài nghi và luôn muộn phiền. Vậy nên, hãy tiếp tục tận hưởng cuộc sống với những gì bạn quan tâm và vẫn nỗ lực hết mình.

Huy Nghĩa (Theo Lifehack)

HẠT GẠO LÀNG TA

Nhà thơ Trần Đăng Khoa

Hạt gạo làng ta

Có vị phù sa

Của sông Kinh Thầy

Có hương sen thơm

Trong hồ nước đầy

Có lời mẹ hát

Ngọt bùi hôm nay...

Hạt gạo làng ta

Có bão tháng bảy

Có mưa tháng ba

Giọt mồ hôi sa

Những trưa tháng sáu

Nước như ai nấu

Chết cả cá cờ

Cua ngoi lên bờ

Mẹ em xuống cấy...

Hạt gạo làng ta

Những năm bom Mĩ

Trút lên mái nhà

Những năm khẩu súng

Theo người đi xa

Những năm băng đạn

Vàng như lúa đồng

Bát cơm mùa gặt

Thơm hào giao thông...

Hạt gạo làng ta

Có công các bạn

Sớm nào chống hạn

Vục mẻ miệng gầu

Trưa nào bắt sâu

Lúa cao rát mặt

Chiều nào gánh phân

Quang trành quết đất.

Hạt gạo làng ta.

Gửi ra tiền tuyến,

Gửi về phương xa.

Em vui em hát,

Hạt vàng làng ta.

Em vui em hát,

Hạt vàng làng ta...

Trần Đăng Khoa

Lời bình của nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi

Khi làm bài thơ này, Trần Đăng Khoa đang học cấp một nhưng bằng sự hiểu biết đời sống nông thôn và nhờ tài năng đặc biệt, bài thơ được viết ra một cách sâu sắc và rung động, giầu ý nghĩa nhưng lại rất trẻ con:

Hạt gạo làng ta
Có vị phù sa
Của sông Kinh Thầy
Có hương sen thơm
Trong hồ nước đầy...

ở lứa tuổi ấy mà biết nghĩ như thế là sâu sắc lắm. Từ một thực tế có tính khoa học là cây lúa hút chất dinh dưỡng ở bùn, đất ra hoa, trổ bông, kết hạt (như ai cũng biết) thì nhà thơ bằng sự tinh tế của tâm hồn còn nghe được, cảm được “vị phù sa”, “hương sen thơm”, trong hạt gạo. Và hơn thế nữa, còn có cả tình người, lòng người ấp ủ:

Có lời mẹ hát
Ngọt bùi hôm nay...

Làm ra hạt gạo gian khó biết chừng nào. Ca dao cổ có câu thấm thía:

Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.

Đó là phát biểu trực tiếp, có tính chất luân lí, hơi nghiêng về lí trí. Còn trong bài thơ này, Trần Đăng Khoa để thực tế đời sống tự nói lên:

Hạt gạo làng ta - Có bão tháng bảy - Có mưa tháng ba

Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những trưa tháng sáu...

Bão dập, nắng lửa, mưa dầm, thiên nhiên nhiệt đới khắc nghiệt đã đổ lên đầu người nông thôn bao nhiêu nhọc nhằn để làm ra hạt gạo, mà cụ thể nhất là bà mẹ của mình:

Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy.

Bốn câu thơ có sức chứa lớn nội dung, về hình thức biểu hiện. Nghĩ bằng cách nghĩ của trẻ con, tác giả mới so sánh cái nước do mặt trời hun nóng lên ở ruộng với nước nóng mà ta đun, nấu lên; nước nóng đến mức “chết cả cả cờ” thì phải là mắt trẻ con mới nhìn thấy được. Vì sao vậy? Cá cờ có nơi gọi là cá thia lia, thân, đuôi nhiều màu sắc rực rỡ, các cậu bé ở nông thôn mà bắt được là đem về nuôi ở chai, lọ thủy tinh như ở thành phố người ta nuôi cá vàng.

Nước nóng chết cả cá, nhưng chết mấy con cá cờ quả là tiếc đứt ruột. Phải có con mắt trẻ con, tâm lí trẻ con mới viết được hai câu thơ:

Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ...

“Cua ngoi lên bờ”: không sống ở nông thôn, không có thực tế ruộng đồng không có câu thơ đó. Nóng quá, cua ngoi lên bờ nhưng bất ngờ đến sửng sốt khi:

Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy

Hai câu thơ, hai hình ảnh đối nghịch nhau gây một chấn động tình cảm mạnh trong lòng người đọc.

Có phải nói điều gì nhiều về những vất vả, nhọc nhằn của người mẹ để làm ra hạt gạo? Hai câu thơ đã nói quá nhiều. Một câu như đám mây mang điện tích âm gặp câu kia mang điện tích dương tạo nên tiếng sét. Tiếng sét đó làm chấn động tình cảm trong lòng bạn đọc.

Kể ra bài thơ dừng lại ở đây được rồi, là đúng với lứa tuổi người viết. Nhưng trong thời điểm cả nước dồn sức chống Mĩ, trẻ con cũng già đi trước tuổi. Các em không được sống hồn nhiên cái tuổi bắt dế, nuôi chim của mình. Trần Đăng Khoa cũng vậy mà còn hơn thế nữa. Vì thông minh hơn người, em tiếp nhận không khí chính trị, không khí xã hội một cách nhạy bén:

Hạt gạo làng ta
Những năm bom Mỹ
Trút lên mái nhà
Những năm khẩu súng
Theo người đi xa...

Trần Đăng Khoa vừa miêu tả hạt gạo nghìn đời, vừa nói lên hạt gạo những năm chống Mỹ: gian khổ và nghĩa tình. Tác giả biết chọn lọc những hình ảnh có sức rung động. Câu thơ như:

Bát cơm mùa gặt
Thơm hào giao thông

vừa nói được hoàn cảnh, vừa nêu được khí thế của đất nước thời ấy.

Nguồn: Vũ Nho - Trần Đăng Khoa thần đồng thơ ca, Nxb VHTT, 2000, tr.180 – 183.

~~~ o ~ o ~~~

Lời bình của Vũ Nho

Một phần vì bài thơ được phổ nhạc, trẻ con nhà quê hát suốt và chính bản thân tôi cũng thích thú nghêu ngao những khi cao hứng một mình. Phần khác vì đây là bài được chọn đưa vào sách giáo khoa Tiểu học. Phần khác nữa là trong câu chuyện về ông Chộp có đoạn:

Lão Chộp dừng lại. Lão nhìn tôi đăm đăm, vẻ như thăm dò rồi lão dè dặt hỏi:

- Này tôi hỏi khí không phải. Có phải bác là cái bác Hạt gạo làng ta không?

Tôi ngạc nhiên nhìn lão:

- Vâng, có chuyện gì thế cụ?

- Ồ thế thì hay quá! Tôi định khăn gói quả mướp tìm gặp bác lâu rồi kia. May quá ! Đúng là ông giời phù hộ bác ạ!" (Trần Đăng Khoa - Chân dung và đối thoại, tr. 298)

Bấy nhiêu lý do đủ làm cho tôi phải đi tìm vẻ đẹp của "Hạt gạo làng ta".

Vẻ đẹp của "Hạt gạo làng ta"

Bài thơ mở đầu một cách giản dị nhưng vô cùng tinh tế ca ngợi cái quí giá của hạt gạo bình thường. Từ thời vua Hùng, hạt gạo đã được thần mách cho Lang Liêu rằng trong trời đất không có gì quí bằng hạt gạo. Chỉ có gạo mới nuôi sống con người và ăn không bao giờ chán (Lĩnh nam chích quái - Truyện bánh chưng). Tục ngữ từng đề cao vai trò của hạt gạo và địa vị của người làm nông nghiệp "Hết gạo chạy rông, nhất nông nhì sĩ"... Hạt gạo trong thơ của chú bé Khoa không phải là khái nịêm gạo nói chung mà là hạt gạo của làng. Cái giỏi của chú bé thần đồng là ở chỗ không lấy hợp tác, không lấy xã, không lấy huyện làm địa chỉ cho hạt gạo; mà lấy làng, một tế bào rất cơ bản của xã hội kinh tế nông nghiệp, nơi gắn bó bền chặt của cộng đồng với bao nhiêu ràng buộc về địa dư, tín ngưỡng, văn hóa, phong tục: đất làng, đình làng, thành hoàng làng, hội làng, lệ làng... Hạt gạo bé nhỏ ấy có vị phù sa, có hương sen thơm, có lời mẹ hát... Đó là kết tinh những tinh hoa của trời đất và con người.

Có một điều kì lạ là bài thơ rất khái quát và sâu sắc về tư tưởng nhưng lại được diễn đạt bằng cái nhìn đơn giản, hồn nhiên của trẻ con. "Hạt gạo có..." Như là lối nói thường thấy ở đồng dao "Củ ấu có sừng, bánh chưng có lá, con cá có vây, ông thầy có sách...". Chỉ khác là ở đồng dao mỗi sự vật có một thứ đặc trưng, còn hạt gạo thì có các thứ khác nhau. Có rất nhiều thứ, kể cả gió bão, nắng mưa, nhưng hạt gạo không có bom đâu nhá. Lại  phải khen cậu bé Khoa. Bởi thế mà ở khổ thơ thứ ba, chữ "có" trốn biệt để chỉ còn thời gian với bom, với súng, với đạn. Cuối cùng chúng cũng bị mùi thơm của "bát cơm mùa gặt" đánh bạt. Cứ tựa như là chiến thắng của quả sấu non trong thơ Xuân Diệu, của khí thế "tiếng hát át tiếng bom" ngày ấy...

Hạt gạo làng ta
Có vị phù sa
Của sông Kinh Thầy
Có hương sen thơm
Trong hồ nước đầy
Có lời mẹ hát
Ngọt bùi đắng cay...

Cái khéo của hai chữ "đắng cay" đứng ở cuối câu vừa nói được trong hạt gạo có phần cay đắng (như trong ca dao nói dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần), vừa bắc cầu sang những nỗi vất vả nhọc nhằn để có được hạt gạo trong những năm tháng chiến tranh.

Cũng vẫn là những gì có ở hạt gạo thôi, nhưng chúng là phần gian nan nhất mà người sản xuất phải chịu đựng: Bão tháng bẩy gãy cây đổ nhà. Mưa tháng ba liền với giá rét căm căm khiến người già chết cóng. Tuy nhiên cái rét, cái mưa, con người còn phòng được, chống được  ít nhiều. Cái nắng, cái nóng mới là nỗi cơ cực nhất của người nông dân. Có phải vì thế chăng mà bài ca dao xưa cũng đặc tả cái nắng, cái nóng "... buổi ban trưa. Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày". Trần Đăng Khoa không nhắc đến trận "mưa mồ hôi" tuy là "mưa giả" nhưng cũng có nước để dịu đi chút nóng. Chú bé nói đến mồ hôi sa trưa tháng sáu, nói đến cái nóng trên giời (nắng trưa) cái nóng dưới ruộng (nước như ai nấu). Nóng đến nỗi cá không sống nổi, cua phải bỏ lên bờ... Còn mẹ em, người phụ nữ nông thôn thì lội xuống thửa ruộng như chảo nước đang đun nóng bỏng để mà cấy lúa, cấy mầm sống, mầm hi vọng có hạt gạo mai này. Có khác nào đi vào chỗ chết để làm ra sự sống.

Đặc sắc bài thơ về hạt gạo của Trần Đăng Khoa là nói đủ cả bão, mưa, gió, nắng. Mưa ra mưa, mưa tháng ba, và cả mưa trong bão tháng bảy "áo mẹ mưa bạc màu. Đầu mẹ nắng cháy tóc". Lại nhớ đến hình ảnh người cha đi cày về "đội sấm, đội chớp, đội cả trời mưa"...

Nếu chỉ vật lộn với thời tiết, với mưa gió để làm ra hạt gạo thì công lao của người nông dân cũng đã to lớn vô cùng. Nhưng hạt gạo ấy còn được làm ra dưới đạn bom. Bom trút lên mái nhà, trút vào nơi sống, nơi nghỉ ngơi để lấy lại sức lực sau những bão những nắng, những nóng những rét, những mưa... Hạt gạo ấy còn được làm ra trong điều kiện trai tráng khỏe mạnh đều theo cây súng đi xa. Và cả hậu phương giờ cũng thành ra chiến trường, bom Mĩ trút, hố chiến đấu, hào giao thông chằng chịt...

Những năm tháng chiến tranh gian khổ nhưng đầy hào hùng. Chỗ nào cũng nói đến lập công, ghi công. Trong bảng vàng chiến công ấy có cả công những em bé "Đưa cơm cho mẹ đi cày" (tên một bài hát nổi tiếng của Hàn Ngọc Bích). Phải ghi công vì các em không chỉ làm kế hoạch nhỏ, nghìn việc tốt mà các em còn tham gia lao động, làm những việc quá sức đối với lứa tuổi. Tát nước chống hạn thì "vục mẻ miệng gàu", gánh phân thì "quang trành quết đất", bắt sâu thì "lúa cao rát mặt"... Sáng, trưa, chiều... không đi học là các em đi làm...

Bài thơ chỉ nhắc đến mẹ và các bạn thiếu nhi vì những năm ấy đảm đang đồng ruộng chủ yếu là phụ nữ và trẻ con. Thơ viết như không nhưng sức khái quát lại rất cao là thế.

Khổ kết thúc bài thơ là một khổ thơ đặc sắc. Hạt gạo ấy xứng đáng là hạt vàng, xứng đáng để nhà thơ nhỏ tuổi ca hát.

Em vui em hát
Hạt vàng làng ta

Hạt gạo nhỏ bé mà có đủ vị, hương, âm thanh lời hát, có không gian, có thời gian, có phong trào thiếu nhi, có lịch sử đánh Mĩ. Bài thơ nho nhỏ mà nói bao điều lớn lao...

Trò chuyện với Trần Đăng Khoa, tôi mới hiểu vì sao anh tặng bài thơ này cho Xuân Diệu. Chính ông chứ không ai khác đã "mắng" chú bé Khoa về đoạn kết bài thơ. Trần Đăng Khoa kể:

"Ban đầu em viết đoạn kết:
Hạt gạo làng ta
Gửi ra tiền tuyến
Gửi về muôn phương
Làm nên chiến trường
Làm nên niềm vui
Các cô các bác
Đừng để gạo rơi
         
Khi em đưa cho Xuân Diệu, ông trợn mắt bảo: "Các cô các bác không phải là trẻ con đâu nhé, không đợi cháu dạy khôn như thế. Cháu còn bé phải tránh cái lối dạy dỗ. Giáo huấn - đấy là cái nhược điểm, cái bệnh chung của nền thơ ta. Cháu phải tránh xa".

Vì thế em đã viết lại đoạn kết như hiện nay".

Mới hay, dù đã là thần đồng như Trần Đăng Khoa, nếu không có ông thầy tài ba, một Đại sư Xuân Diệu thì cũng khó mà đi xa. Nhờ "mắng mỏ" nghiêm khắc của Xuân Diệu mà "Hạt gạo làng ta" trở nên "hạt vàng" trọn vẹn.

Hà Nội tháng 11, Nha Trang 12/1998

Ăn lại đồ thừa rơi ra từ miệng người khác, cắt nhỏ một quả nho đã bé xíu, để ai đó nhìn mình đi tiểu... là các việc có thể bạn sẽ làm khi có con nhỏ.

Những điều kỳ quặc chỉ người có con nhỏ mới làm

Có khá nhiều điều bạn sẽ không còn có thể thực hiện khi có con nhỏ như dành hàng giờ để chải chuốt, nằm khểnh bất cứ lúc nào mình thích... Nhưng đừng cau có. Dưới đây là một số điều mới mẻ, ngạc nhiên mà bạn sẽ làm khi trở thành bố, mẹ. (Hãy nhớ "người khác" hay "ai đó" dưới đây chính là em bé của bạn và bạn hầu như chẳng bao giờ có thể thực hiện những việc này với bất cứ ai khác):

1. Vừa ăn vừa đi vệ sinh hoặc trong lúc cho người khác đi vệ sinh.

2. Cố đánh răng cho người khác trong khi họ không muốn.

3. Thổi thức ăn khi nó ở trong miệng người khác.

4. Ăn thực phẩm vừa rơi ra từ miệng người khác.

5. Ăn thức ăn bạn nhặt được trên sàn nhà.

6. Ăn kẹo nhặt được trong một chiếc giày.

7. Đến gặp bác sĩ tâm lý.

8. Lau mũi cho người khác bằng tay không.

9. Ăn bột hay các thực phẩm dành cho trẻ em.

10. Mặc đồ cho người khác trong khi bạn đang tắm.

11. Cắt nhỏ một quả nho.

12. Đồng ý cho người khác cắt nhỏ trái nho khô.

13. Giả vờ rất thích hương vị của một quả mận (hay loại thức ăn nào đó bạn muốn trẻ ăn).

14. Hỏi người khác lý do tại sao tóc họ có mùi sữa chua.

15. Để mẩu móng chân của người khác trong túi mình.

16. Để người khác nhìn mình đi tiểu khi họ (bạn biết là ai rồi) đang cầm một chiếc kem ăn.

17. Lấy tay hứng bãi nôn của người khác, hơn là để nó dây đầy ra chăn, chiếu.

18. Hào hứng kể về những chuyện ngớ ngẩn của người khác với bạn bè của mình.

19. Quan tâm đến chuyện đại tiện của người khác hơn bất cứ việc gì khác hay nhìn thật kỹ vào phân của họ để xem có điều gì bất thường hay không. (Những bố mẹ có con bị táo bón hay tiêu chảy sẽ thấu hiểu điều này).

Vương Linh (Theo Cupofjo)

(PLO) - Mỗi ngày bạn đều lựa chọn những thức ăn thật bổ dưỡng cho bản thân và gia đình, nhưng có thể, cách thức nấu ăn của bạn đã làm giảm dinh dưỡng của chúng đi nhiều.

Những thực phẩm được các chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng như trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, chế phẩm sinh học… lại thường gặp phải cách chế biến sai lầm của người dùng. Chúng ta thường luộc, hấp, chiên rau trong dầu ăn, khiến chúng giảm độ dinh dưỡng đi nhiều. Thậm chí, ngay cả cách cắt cũng sẽ làm một số loại rau quả mất đi vitamin và khoáng chất trong chúng.

Bông cải xanh và tất cả các loại rau họ cải như cải xoăn, củ cải, súp lơ, bắp cải… đều được nên hấp nhẹ để giải phóng chất dinh dưỡng thực vật. Cà chua lại nên được nấu chín để tăng chất lycopene có tác dụng chống ung thư nhiều hơn là ăn sống.

Có 6 loại thực phẩm tiêu biểu nên được chuẩn bị, nấu và ăn bằng cách thức riêng đặc biệt để tăng tối đa tính dinh dưỡng của chúng mà bạn nên lưu ý.

1. Dâu tây

Loại trái này dồi dào chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin C. Nhưng cắt đôi những trái dâu sẽ khiến các chất dinh dưỡng này, đặc biệt là vitamin C, bị oxy hóa, tiêu hao giá trị đối với sức khỏe.

Bạn nên ăn cả trái dâu, hoặc đợi đến khi ăn mới cắt chúng. Các loại dâu được đông lạnh ngay sau khi hái lại tốt hơn vì các chất dinh dưỡng được lưu giữ lại đầy đủ trong trái.

2. Tỏi

Trong khi cắt, nghiền làm giảm giá trị dinh dưỡng của nhiều loại rau trái, với tỏi là ngược lại. Tỏi chứa một loại enzyme chống ung thư là allicin sẽ trở nên hoạt động khi được tiếp xúc với oxy.

Bạn nên cắt, nghiền tỏi và để nó ở ngoài trong vòng 10-15 phút trước khi bỏ vào thức ăn để tăng cường lợi ích cho sức khỏe của allicin.

3. Sữa chua

Sữa chua thường có một lớp dung dịch tập trung trên nắp hộp đựng và bạn thường bỏ nó đi chung với hộp. Nhưng thực sự, lớp nước ấy chứa rất nhiều protein, vitamin D, B12, canxi và phốt pho.

Bạn nên đổ chung lớp nước ấy vào sữa chua để tăng cường giá trị sức khỏe của nó. Sữa chua tốt nhất nên được ăn lạnh, nấu nó lên làm chết các vi khuẩn sống có lợi cho đường ruột và có tác dụng giảm các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích.

4. Bông cải xanh

Loại rau này chứa rất nhiều chất chống ung thư, vitamin C, chlorophyll, chất chống oxy hóa. Nhưng luộc, chiên hoặc nấu nó lên có thể làm giảm rất nhiều giá trị dinh dưỡng của nó.

Bạn có thể ăn sống hoặc hấp nhẹ bông cải để có được nhiều chất dinh dưỡng nhất.

Khi ăn, cà chua nên được nấu chín để giúp tăng hàm lượng lycopene-một chất được cho là có khả năng chống ung thư tuyến tiền liệt. Hình minh họa.

5. Cà chua

Cà chua là nguồn cung cấp lycopene, một chất dinh dưỡng thực vật được chứng minh là có khả năng chống ung thư tuyến tiền liệt, tăng cường khả năng nghe. Cà chua đem đến nhiều lợi ích sức khỏe hơn khi được nấu chín, làm tăng và tập trung hàm lượng lycopene trong trái hơn.

Dù ăn cà chua sống trong xà lách hay các loại thức ăn khác vẫn tốt, bạn có thể nấu cà chua chung với súp, cá, gà…

6. Thịt nướng

Đây là món ăn không thể thiếu với nhiều người và các bữa tiệc, nhưng thịt được nướng với nhiệt độ cao tới mức trở nên khô cháy sẽ làm tăng các chất hóa học gây ung thư gọi là heterocyclic amines (HCAs) và polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs).

Bạn nên chế biến thịt chín từ từ, không nên làm cháy và tránh lửa chạm trực tiếp vào thịt. Bạn cũng nên chú ý rằng thịt chưa chín có thể chứa vi khuẩn E. coli, salmonella, và các loại vi khuẩn có thể còn sống đến khi bạn ăn, gây ngộ độc thực phẩm.

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ khuyên rằng người nội trợ nên có một nhiệt kế riêng dùng trong chế biến thực phẩm để bảo đảm các loại thịt được chế biến đến nhiệt độ thích hợp, tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn.

LAN THẢO (theo newmax)