Bạn đã biết một số phương thức thực hành thai giáo đúng cách, sắp tới tôi sẽ giới thiệu đến các bạn một ebook về phương thức thực hành thai giáo cho những người đang có ý định có con hoặc đang mang thai, hi vọng ebook sẽ giúp ích cho các bạn.

Song song với những bài viết về móc phát triển của trẻ 5 tuổi cần đạt, thì hôm nay tôi sẽ giới thiệu đến các bạn một số gợi ý về thực đơn bữa ăn cho trẻ từ sơ sinh đến 12 tháng tuổi.

Khẩu phần ăn cho trẻ trong năm đầu đời

Trong năm đầu đời, bé sẽ trải qua nhiều giai đoạn dinh dưỡng khác nhau: từ sơ sinh đến 4 tháng, từ 4-6 tháng tuổi, từ 6-8 tháng tuổi, từ 8-10 tháng tuổi, và từ 10 đến 12 tháng tuổi.

Chúng ta thường nghe câu nói: “sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ” trên các đoạn quảng cáo sữa bột. Do sữa mẹ chứa nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu và đặc biệt là có chứa kháng thể tự nhiên cao hơn hẳng các loại sữa thong thường.

Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh

Hành vi ăn - Bản năng sẽ khiến bé quay về phía núm vú của mẹ để tìm nguồn dinh dưỡng.

Thức ăn cho bé - Chỉ nuôi con bằng sữa mẹ hoặc sữa công thức.

Lời khuyên - Đường tiêu hóa của bé vẫn đang phát triển nên giai đoạn này bạn chưa nên cho bé ăn thức ăn đặc.

Các bác sĩ nhi khoa và các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên cho trẻ bú sữa mẹ tối thiểu 6 tháng đầu tiên sau sinh và bú khi nào bé muốn vì lúc này sức đề kháng của trẻ rất yếu, và sữa mẹ chứa nguồn kháng thể mà trẻ cần.

Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Trước khi cho con bú, mẹ cần rửa tay sạch và cho bé bú đúng tư thế. Bé "bắt" vú tốt sẽ bú được nhanh và không bị nuốt nhiều hơi vào bụng.
Sau khi bé bú xong thì cho bé ợ hơi trước khi đặt nằm, như vậy sẽ tránh cho bé không bị trớ sữa.

Giúp bé ợ hơi.

Cách 1: Tay phải đỡ lấy mông bé, tay trái đỡ phần thân trên cho bụng bé áp sát vào ngực mẹ, còn đầu thì ngả lên vai mẹ. Mẹ sẽ xoa xoa lưng, hoặc khum tay vỗ nhẹ, hoặc vuốt ngược từ eo lên gáy con. Làm như thế đến khi nào bé ợ thì thôi.

Cách giúp bé ợ hơi sau khi ăn

Cách 2: cho bé ngồi lên ngang đùi mẹ, hai chân khép lại. Một tay mẹ đỡ trước ngực bé, cho bé gập bụng lại, tay kia thì xoa xoa lưng, hoặc khum tay vỗ nhẹ, hoặc vuốt ngược từ eo lên gáy con.

Lưu ý: trẻ có thể trớ sữa hoặc không, có thể trẻ sẽ quấy khóc, vì cảm thấy khó chịu.

Cho bé ăn sữa ngoài

Đây là trường hợp bất khả kháng, các mẹ nên nhớ rằng chỉ khi nào không có sữa, không đủ sữa hoặc không có điều kiện cho con bú thì mới phải cho bé ăn sữa ngoài (nuôi bộ); và phải sử dụng sữa dành riêng cho trẻ sơ sinh (thường được đánh số 1).

Lưu ý các mẹ khi cho trẻ bú sữa ngoài, sữa ngoài tuy được bổ sung thêm các chất dinh dưỡng và chứa nhiều canxi và vitamin D hơn sữa mẹ nhưng lại ít kháng thể tự nhiên hơn sữa mẹ, do đó, sức đề kháng tự nhiên của trẻ sẽ bị giảm nhiều.

Cần chú ý giữ sức khỏe cho trẻ trong giai đoạn này, tránh những bệnh thông thường vì với sức đề kháng yếu trẻ khó có thể chống chọi lại bệnh tật.

Sữa ngoài nhiều dưỡng chất nhưng không tốt bằng sữa mẹ

Bất tiện của việc nuôi bộ:

• Có bé bị dị ứng với lactose trong sữa bò.
• Có bé nhất định không chịu mút núm bình cao su.
• Các bình sữa, núm vú phải được đảm bảo vô trùng bằng cách: cọ rửa sạch, luộc trong nước sôi 3-5 phút.
• Phải rửa sạch, lau khô tay trước khi pha chế.
• Pha chế đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu pha đặc hơn, bé sẽ bị táo bón, pha loãng hơn thì bé bị thiếu chất.  

Qua bài viết chắc hẳng các bạn đã nắm được tầm quan trọng của sữa mẹ đối với sự phát triển của trẻ trong năm đầu đời, nhưng ở những giai đoạn sau khi sữa mẹ đã không còn có thể cung cấp 100% nhu cầu dinh dưỡng mà cơ thể trẻ cần thì chúng ta sẽ cho trẻ ăn gì để bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể trẻ.

Ở phần sau sẽ là những gợi ý thực đơn ăn dặm cho trẻ, các loại thức ăn, liều lượng, cách thức cho ăn như thế nào là hợp lý.

Phần 2: Gợi ý khẩu phần ăn cho trẻ trong năm đầu đời 

Bài viết có tham khảo nguồn từ bibi.vn

Cố vấn: Bs Phùng Đăng Việt Khoa hô hấp, Bệnh viện Nhi TW

Bạn có tin không khi trẻ 5 tuổi trẻ đã có thể nói họ tên và địa chỉ, đứng trên một bàn chân tối thiểu 10 giây, có thể tự đi vệ sinh...
 

Chắc bạn đã biết 10 kỹ năng trẻ cần có trước khi vào lớp 1, vậy đến khi 5 tuổi trẻ phát triển đến đâu và có thể làm được những gì? Nghe có vẻ không thực tế nhưng đây là những tiêu chuẩn phát triển đối với trẻ 5 tuổi.

Mốc phát triển trẻ 5 tuổi cần đạt

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ 5 tuổi có thể làm được nhiều việc mà không ai nghĩ đến, và từ những nghiên cứu này các nhà khoa học đã tạo ra một bộ các tiêu chuẩn cần có ở trẻ 5 tuổi. Đây có thể xem là cơ sở cho việc đánh giá sự phát triển bình thường của trẻ mà các bậc phụ huynh có thể tham khảo, nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện và sớm phát hiện những bát thường ở trẻ.

Nhiều trường hợp trẻ tự kỷ hay chậm phát triển được phát hiện khá muộn do chưa có sự theo dõi quá trình phát triển của trẻ ở các bậc phụ huynh. Nên nhớ rằng những trẻ tự kỷ hay chậm phát triển có thể cải thiện phần nào nhận thức và kỷ năng nếu được phát hiện sớm, riêng trẻ tự kỷ có thể cải thiện đến 80%.

Dưới đây là những gợi ý về những điều đa số trẻ làm được khi 5 tuổi do Bác sĩ Phạm Ngọc Thanh, nguyên trưởng Khoa Tâm lý, cố vấn tâm lý Bệnh viện Nhi đồng 1 TP HCM đưa ra:

Về mặt ngôn ngữ, giao tiếp:  

- Nói rất rõ - bé đã bớt "ngọng" rồi các mẹ ạ.

- Kể một câu truyện đơn giản với những câu đầy đủ - tuy nhiên đôi khi trẻ vẫn có thể sắp xếp các tình huống theo trình tự... không giống ai.

- Dùng thì tương lai, ví dụ “bà ngoại sẽ đến đây” - cháu nhớ bà lắm ạ.

- Nói họ tên và địa chỉ - điều này rất quan trọng các mẹ nhé, có thể ở Việt Nam ta chưa chú trọng việc này, nhưng ở các nước phát triển thì rất được chú trọng, do trẻ chưa thể nhớ  đường về nhà, nên việc nhớ địa chỉ nhà sẽ giúp ích khi trẻ đi lạc.
 

Về mặt xã hội, cảm xúc:

- Trẻ muốn làm vui lòng bạn.

- Muốn giống bạn - cha mẹ có cách hành xử đúng đắn sẽ tác động tích cực đến sự phát triển của trẻ.

- Đồng ý với nội quy -  tuy còn nhỏ nhưng vẫn nên cho trẻ làm quen với các nội quy, giúp trẻ có tính kỷ luật hơn.

- Thích hát, múa và hành động - trẻ nhỏ thường hiếu động chủ yếu là để khám phá môi trường xung quanh.
- Nhận thức về giới tính - giáo dục giới tính cho trẻ (ở mức độ trẻ có thể nhận thức được) giúp tránh những suy nghĩ lệch lạc về giới tính sau này. 

- Có thể nói điều gì thật và điều gì giả vờ - ở tuổi này trẻ đã biết nói "xạo".

- Tỏ vẻ tự lập hơn (ví dụ, có thể tự đến thăm người hàng xóm nhưng vẫn cần người lớn giám sát).

- Đôi khi đòi hỏi và đôi khi rất hợp tác - trở thành người đồng hành đáng tin cậy của trẻ.

Trẻ tự lập hơn, đôi khi đòi hỏi và đôi khi rất hợp tác

Về nhận thức (học, nghĩ, giải quyết vấn đề):

- Đếm tối thiểu 10 đồ vật.

- Có thể vẽ một người với tối thiểu 6 bộ phận - cho trẻ tiếp xúc với mỹ thuật sớm, giúp phát triền khả năng sáng tạo của trẻ.

- Có thể viết vài chữ cái hoặc số - cho trẻ làm quen với chữ viết và dạy trẻ những chữ đơn giản nhé.

- Sao chép hình tam giác và các dạng hình học khác.

- Biết về những đồ vật được dùng hàng ngày, như tiền và thức ăn.

Về cử động, phát triển thể chất:
 
- Đứng trên một bàn chân tối thiểu 10 giây.

- Nhảy lò cò, có thể nhảy cách quãng.

- Có thể nhào lộn.

- Dùng muỗng và đôi khi dùng dao - các mẹ nhớ giám sát và hướng dẫn bé chi tiết nhé.

- Có thể tự đi vệ sinh - bé có thể tự đi vệ sinh đúng cách rồi.

- Đu đưa và leo trèo.

Phụ huynh cần lưu ý kiểm tra các mốc mà trẻ đạt được ở sinh nhật thứ 5 va nói với bác sĩ về các mốc mà trẻ đã đạt được và những điều kỳ vọng cho giai đoạn kế tiếp.

Cần nói với bác sĩ khi trẻ có các biểu hiện:

- Không bày tỏ nhiều cảm xúc.

- Có hành vi thái quá (quá sợ hãi, hung hăng, nhút nhát hoặc buồn bã).

- Rút lui và không hoạt động cách bất thường.

- Dễ xao lãng, khó tập trung vào một sinh hoạt hơn 5 phút.

Trẻ không bày tỏ cảm xúc, nhút nhát, buồn bã

- Không đáp ứng với người khác, hoặc đáp ứng cách hời hợt.

- Không thể nói điều gì thật và giả vờ.

- Không chơi những trò chơi và sinh hoạt đa dạng.

- Không nói được họ tên.

- Không dùng số nhiều hoặc thì quá khứ một cách phù hợp.

- Không nói về những sinh hoạt hoặc kinh nghiệm hàng ngày.

- Không vẽ hình.

- Không thể đánh răng, rửa và lau khô bàn tay, hoặc cởi quần áo không cần trợ giúp.

- Mất các kỹ năng đã đạt được.

Lo lắng khi gặp những trường hợp này ở trẻ là không thừa, trường hợp trẻ chạm phát triển và đặc biệt là tự kỷ không phải là quá hiếm, ngày càng nhiều trẻ bị tự kỷ.

Việc trẻ không bày tỏ cảm xúc, có hành vi thái quá (sợ hãi, nhút nhát, hung hăng...), không đáp ứng với người khác... thường là biểu hiện của trẻ tự kỷ. Và như đã nói ở trên, nếu phát hiện sớm thì có đến 80% cơ hội phục hồi và hòa nhập cộng đồng.

Nhưng trước khi đưa ra bất cứ kết luận nào thì hãy tham khảo ý kiến bác sĩ bạn nhé!!!
 

Nguồn Sưu tầm.

Bạn có thể tham khảo thêm các khóa học của IEDI:

Lớp nghề Bảo mẫu

Lớp nghề Cấp dưỡng

Lớp Cô nuôi dạy trẻ mầm non (Giáo dục mầm non)

Đừng vội vàng kết luận một đứa trẻ là ngoan hay hư, thông mình hay không, vì cho đến giai đoạn này trẻ vẫn chỉ hành động theo bản năng. Rất nhiều phụ huynh và người xung quanh có quan niệm sai lầm khi sớm kết luận một điều gì đó liên quan đến trẻ (như ngoan hay không) mà quên rằng

 chúng ta thường để trẻ tự phát triển nhận thức trong giai đoạn đầu, bố mẹ chỉ hướng dẫn và dạy trẻ một vài công việc đơn giản, nhưng thiếu tính định hướng cho trẻ, dạy trẻ chia sẻ với bạn bè nhưng không dạy trẻ cách tôn trọng người khác, dạy cho trẻ nhận biết và gọi tên một sự vật nào đó nhưng không dạy trẻ nói thành câu...

Chưa có những hành động dứt khoát khi muốn con nghe lời hoặc có những hành động bạo lực đều không tốt. 

10 kỹ năng trẻ cần có trước khi vào lớp 1

Mới đây, Văn phòng Tiêu chuẩn Giáo dục, Dịch vụ và Kỹ năng trẻ em (Ofsted) Anh vừa công bố danh sách 10 kỹ năng trẻ cần có khi bắt đầu đi học và kêu gọi các bậc phụ huynh nên dạy cho trẻ thành thạo.

Michael Wilshaw, người đứng đầu Ofsted, cho biết có quá nhiều trẻ em không được chuẩn bị gì cả trước khi đến trường. Theo ông, có một số kỹ năng quan trọng cần được dạy trực quan nhưng cha mẹ đã không dạy cho trẻ, sau đó lại phàn nàn con cái của họ phải vật lộn với cuộc sống ở trường học.

Ông Michael Wilshaw tiết lộ rằng trên cả nước Anh, chỉ có một phần ba trẻ sinh ra trong những gia đình có thu nhập thấp đạt được những mốc phát triển quan trọng ở tuổi lên 5. Những đứa trẻ nhà nghèo ít có khả năng làm theo hướng dẫn, thể hiện cho người khác hiểu được mình và biết cách tự chăm sóc vệ sinh cơ bản cho bản thân. 

"Đến 5 tuổi, nhiều trẻ em bắt đầu học những từ đơn giản và nói những câu đơn giản, có thể cộng những phép tính đơn giản. Nhưng rất nhiều trẻ nhà nghèo không thể làm được điều này", Michael Wilshaw nói và cũng đề nghị nên mở thêm nhiều nhà trẻ để trẻ em con nhà nghèo cũng có cơ hội được học tập ở bậc mầm non.

Ông chỉ trích quan điểm cho rằng trẻ em nên được tự do, tự làm theo ý mình và không cần phải học hỏi. Đa số chúng sẽ phải trả giá vì những gì chúng không được học.

Sự thành công phụ thuộc vào sự tự tin, ham tìm hiểu và có động lực trong học tập

Nhà tư vấn về nuôi dạy trẻ Nancy Stewart thì cho rằng: "Có rất nhiều bằng chứng cho thấy sự thành công sau này của trẻ không phụ thuộc vào việc thành thạo những kỹ năng đơn giản như tự đi giày, đi vệ sinh hay nhận ra tên mình. Mà sự thành công phụ thuộc vào sự tự tin, ham tìm hiểu và có động lực trong học tập".

Danh sách 10 kỹ năng trẻ cần có trước khi vào tiểu học của Ofsted

1. Có khả năng ngồi yên và lắng nghe.

2. Biết tôn trọng những đứa trẻ khác.

3. Hiểu được từ “Không” và giới hạn của các hành vi.

4. Hiểu được từ “Dừng lại” và những câu tương tự dùng để nói, khi muốn ngăn chặn một điều gì đó nguy hiểm.

5. Biết đi bô và có thể biết sử dụng bồn cầu.

6. Nhận ra tên của chính mình.

7. Biết nói với người lớn để đề nghị sự giúp đỡ.

8. Biết cách cởi áo khoác và biết tự đi giày.

9. Biết nói một câu đầy đủ, không chỉ là một từ.

10. Biết mở và thưởng thức một cuốn sách.

Kim Kim (theo Telegraph)

Khóa học khác của IEDI:

Lớp nghề bảo mẫu

Lớp nghề cấp dưỡng

Lớp cô nuôi dạy trẻ mầm non (Giáo dục mầm non)

Nếu ai đã và đang làm mẹ thì hẳng ai cũng mang theo nỗi ám ánh thức trắng đêm dỗ con ngủ, do nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu là do chu kỳ sinh học của trẻ, đặc biệt là trẻ mới sinh có nhu cầu dinh dưỡng lớn. Thường sau mỗi 2 tiếng phải cho trẻ ăn nếu không trẻ rất dễ quấy khóc. 

Vậy thì tại sao các mẹ không tìm cách thay đổi tình hình, thay vì lịch sinh hoạt của mẹ phải đảo lộn theo ý bé, bằng cách luyện cho bé ngủ theo giờ mình muốn. Như vậy mẹ vừa khỏe, con lại ngoan, còn gì bằng. 

Các mẹ sẽ không còn nỗi ám ảnh trắng đêm dỗ cho con ngủ nếu biết những mẹo này.

Chuẩn bị một vật giúp bé có cảm giác dễ chịu và quen thuộc

Trẻ nhỏ đặc biệt là trẻ sơ sinh thường bám theo mẹ, không chịu xa mẹ, đây thực chất là hành động thuộc về bản năng sinh tồn của đứa trẻ, cũng như các loài động vật khác, con người lúc mới sinh cũng cần được sự bảo vệ từ cha mẹ.

Vì ngay từ khi sơ sinh, bé dã có thể nhận ra mùi của mẹ. Để bé cảm thấy thật thoải mái khi ngủ, mẹ hãy giúp bé cảm nhận mình luôn ở cạnh mẹ. Một chiếc chăn nhỏ hoặc một con thú bông có hơi của mẹ là một ví dụ. Trước khi đưa cho bé, mẹ hãy quấn quanh người mình trước, hơi sữa từ mẹ có thể sẽ lưu lại quanh chiếc chăn.

Mỗi khi muốn bé ngủ, mẹ hãy đưa cho bé chiếc chăn ấy để ôm, dần dần bé sẽ cảm nhận được sự quen thuộc. Như vậy, chẳng may bé có thức giấc mỗi đêm, ôm chăn sẽ làm cho bé cảm thấy an toàn và ngủ lại dễ dàng hơn.

Giúp bé phân biệt ngày và đêm

Hầu hết các bé sơ sinh đều không phân biệt được ngày đêm và ngủ bất kì khi nào bé muốn. Có những bé chỉ ngủ ngày và "cày" đêm làm mẹ vô cùng mệt mỏi. Để khắc phục tình trạng này, mẹ hãy thử tạo cho bé một nếp ngủ mỗi ngày và cả hai mẹ con cùng "tuân thủ" theo lịch trình ấy. Mỗi khi đến tối, mẹ hãy đặt bé vào chỗ ngủ quen thuộc, giảm ánh sáng đèn, cố gắng không nói chuyện hay chơi với bé. 

Mẹ hãy giảm bớt ánh sáng tối đa khi bé ngủ

Mẹ có thể lặp lại bất kì việc gì mẹ thấy cần thiết mỗi khi cho bé ngủ, ví dụ như tắm qua cho bé bằng nước ấm, thay bỉm v.v. Miễn là hoạt động ấy giúp bé thật dễ chịu và không làm bé tỉnh táo là được.

Để các bữa ăn đêm xoa dịu bé

Bé thức do đói, đây là nguyên nhân chủ yếu của việc trẻ phát triển nhanh ở giai đoạn mới sinh. Khi bé của mẹ bắt đầu có dấu hiệu tỉnh giấc vào mỗi đêm, mẹ hãy nhanh chóng cho bé bú ngay lập tức trước khi bé kịp tỉnh dậy. Trong khi đang cho ăn, mẹ đừng nên nói chuyện hay bật đèn. Hãy để nguyên mọi thứ như lúc bé ngủ, có như vậy, bé mới không nghĩ mỗi lúc được ăn là phải dậy chơi. Sau khi bú no, bé của mẹ sẽ nhanh chóng chìm vào giấc ngủ mà mẹ không mất công dỗ dành. Nhưng mẹ phải lưu ý thật nhẹ nhàng trong mỗi hành động của mình. 

Xoa đầu là một cách để xoa dịu cho bé ngủ

Luyện cho bé cách tự ngủ

Có những bé chỉ ngủ khi được mẹ bế trên tay. Điều này sẽ gây không ít rắc rối cho mẹ vào ban đêm. Thực tế không ít mẹ luôn trong tình trạng ngủ ngồi, tay vẫn bế bé vì không đặt được con. Vì vậy mẹ có thể cân nhắc việc luyện cho con tự học cách ngủ mà không có mẹ. Nếu không, bé có thể sẽ khóc lóc không ngừng nếu thức dậy giữa đêm mà không nằm trên tay mẹ. Nếu mẹ đủ kiên nhẫn và "dũng cảm", hãy thử một lần xem sao. Mẹ có thể đặt bé vào nôi (hoặc nơi bé ngủ trên giường) khi bé vẫn còn thức và đang buồn ngủ, nựng bé bằng cách xoa đầu, xoa lưng, cho bé nhìn những đồ chơi treo cũi hoặc hát ru cho con.

Bé sẽ khóc đòi mẹ trong những lần thử đầu tiên, nhưng mẹ đừng vội chạy đến ôm bé ngay. Nếu hôm nay bé khóc được 2 phút thì ngày hôm sau mẹ hãy để bé khóc 5 phút rồi mới dỗ dành. Cứ như vậy, bé sẽ dần dần làm quen và tự ngủ nhanh hơn mẹ có thể tưởng tượng.

Theo Khám phá

Khóa học khác của IEDI:

Lớp nghề Bảo mẫu

Lớp nghề Cấp dưỡng